Saç Biti Nedir?

Saç bitleri insan saçında yaşayan ve üreyen çok küçük, kanatsız, günde 2-8 kez kan emerek beslenen gri böceklerdir. Sirke denilen yumurtaları görmek bitin kendisini görmekten daha kolaydır ve genellikle enseye yakın, kulakların arkasında ve başın arkasında saç tellerine tutunmuş halde bulunurlar. Sirkeler kir veya kepek gibi yıkanarak temizlenemezler. Önce etkili bir ürün ile öldürülmeli, sonra bu amaç için yapılmış ürünün kutusundan çıkacak olan özel bir tarak ile saçtan temizlenmelidir.

Saç biti insan vücudu dışında yalnızca 48 saat yaşayabilir ve evcil hayvanlar üzerinde yaşayamaz. Sirkeler ise insan vücudu dışında kumaş ve battaniye üzerinde 10-15 gün canlı kalabilirler.

Nasıl Bulaşır?

Bitlenmenin yaygın olarak düşünüldüğü gibi pislikle bir ilgisi yoktur; aslında bit temiz, sağlıklı saçı, kirli saça tercih eder. Yetişkin ya da çocuk, herkes bitlenebilir. En yaygın belirtisi, başın ve ensenin şiddetle kaşınmasıdır. Saç biti son derece bulaşıcıdır. Tarak, fırça, eşarp, yastık, şapka ve tüylü oyuncaklar gibi paylaşılan kişisel eşyalar ile yayılırlar. Tekrarlanan salgın riskini azaltmak için bu eşyaları paylaşmaktan kaçınılmalıdır.

Bitlendiğimizi Nasıl Anlarız?

Bitlenmeyi gösteren ilk ipucu sık sık kafa derisinin kaşınmasıdır. Biti tespit etmek ve yayılmasını engellemek amacıyla, ensenin arka kısmındaki ve kulak arkasındaki saçlar dikkatle incelenmelidir. Bitler ışıktan kaçtıkları için, yalnızca saç kılına yapışmış küçük beyazımsı, oval yumurtaları (sirkeleri) görebilirsiniz.

İdeal Bir Bitlenme Tedavisi Nasıl Olmalıdır?

Tek uygulama ile kısa sürede etki göstermeli.

Güzel kokulu, saçları dolaştırmayan, taramayı zorlaştırmayan, etrafa bulaşmayan, boyalı ve permalı saçlarda problem yaratmayan özelliklere sahip olmalı.

Kalıcı etkisiyle bitlerin saça tekrar yerleşmesini engellemeli.

Sadece bitleri değil,sirkeleri de yok etmeli.

Kullanıcı tarafından iyi tolere edilmeli, yan etkileri olmamalı.

Kullanıcıya toksik etkisi olmamalı

Saç biti tedavisinin bitleri olduğu kadar yumurtaları da öldürmesi ve tekrar bulaşmayı önlemesi gerekir. Piyasada birkaç bit öldürücü ilaç vardır ve değişik şekillerde bulunmaktadır; şampuan, saç kremi gibi. Bunlardan en önemli ikisi Permetrin ve Dimetikon'dur

Permetrin: 1973'de İngiltere'de geliştirilmiştir. Permetrin aynı zamanda bit tedavisinde en az iki haftadan altı haftaya kadar koruyucu etkiye de sahiptir. Günümüzde Permetrin koruyucu özelliği, kullanım kolaylığı, yan etkilerinin az olması ve güvenilir olması nedeniyle en çok tercih edilen ilaçlardandır. Piyasada Kwellada Şampuan, Antibit Şampuan gibi Permetrin ihtiva eden ürünler mevcuttur.

Dimetikon: Günümüzde bitlenme tedavisinde kullanılan en etkili bir diğer ilaç da Dimetikon'dur. Piyasada dimetikon içeren BAYBİT Losyon, NYDA Spray gibi ürünler bulunmaktadır. Çocuklara zarar vermeden bit sorununu kökten çözmektedir. Hamilelerde, alerjik hastalarda, bebeklerde güvenle kullanılabilir. Dimetikon böceklerin solunum yollarını tıkayarak boğularak ölmesine neden olurken, insanlarda bilinen bir toksik etkisi yoktur.

Bitle İlgili Sık Sorulan Sorular:

1- Kullanılan ilaçlar biti mi yoksa yumurtaları mı öldürüyor? İdeal bit tedavisi için kullanılan ürün hem bitleri hem de yumurtaları öldürmeli. Eğer yumurtaları da öldüren ilaç kullanılmaz ise 10-15 gün sonra yumurtadan çıkacak nimf (yavşaklar) nedeni ile yeniden bitlenme ortaya çıkacaktır. Dolayısıyla tedavinin bir kaç defa tekrarlanması gerekecektir.

2- Çocuğumun okulunda duyuyorum ki sık sık bitlenme vakaları oluyormuş. Benim çocuğuma bulaşmasından çok korkuyorum. Ne yapabilirim? Bu amaçla koruyucu özelliği olan bir ilaç kullanabilirsiniz. 2-6 haftaya kadar koruyucu özelliği olan ilaçları kullandığınızda çocuğunuz bitin olduğu bir ortamda olsa bile bit başına yerleşmeyecek yani beslenmek üzere kan emmeyecek ve yeni sirkeler oluşmayacaktır.

3- Bit tedavisinde kullanılan ilaçların toksik etkileri var mıdır? Bit tedavisinde kullanılan kimi ilaçların toksik etkilerinin olduğu bilinmektedir. Ancak Permetrin etken maddeli ürünler dünya sağlık örgütünün onayladığı ve toksik özelliği olmayan ürünlerdir. Permetrin molekülünün deriden emilimi son derece düşüktür ve deri altındaki enzimler tarafından parçalanırlar. Dolayısıyla bit tedavisinde permetrin içeren ürünleri kullanan hastalarda herhangi bir yan etki beklenmez.

4- Bitlenmenin temizlikle ilgisi var mı? Bit hem temiz saçta hem de kirli saçta olabilir. Kan emerek beslendiği için saçta kepek veya kir tabakası olmadığında daha kolay kafa derisini aşıp kan emebilir. Bu yüzden temiz saçta yaşaması daha kolaydır.

5- Bit ilacını kullandıktan sonra saçımı taradığımda hala dökülen beyaz bir şeyler oluyor. Bu durumda tedaviyi tekrarlamak mı gerekir? Tedaviden sonra saçlar taranırken düşen beyazımsı renkteki oluşumlar baş derisi, kepek, ölü bit ve sirkeler olabilir. Bu tedavinin amacına ulaşmadığını göstermez. Aksine kullanılan ilacın böcek ve yumurtalarını öldürdüğünü gösterir, çünkü canlı bit ve sirkelerin saçtan tarakla taranması mümkün değildir.

6- Ölü bit ve sirke ile canlı bit ve sirkeyi nasıl ayırt edebilirim? Opak, gri-beyaz, elips şeklinde ve bir toplu iğne büyüklüğünde olan sirkeler dişi bit tarafından saç köküne çok yakın bir mesafeye (3-4 mm) adeta yapıştırılır. Bu sirkeler normal tarama, fırçalama veya yıkanma ile yerlerinden ayrılmayacak kadar sıkı yapışmışlardır. Ölü yumurtalar ise tedavi uygulandıktan sonra tarama sırasında saçtan uzaklaştırılabilirler. Hatta elle saç telleri ovalandığında da kepek gibi dökülürler. Saçta canlı bitler çok hızlı hareket ederler, yine de gözle görmek mümkündür. Eğer uygulanan tedaviye rağmen saçta canlı sirkeler var ise canlı bitler de var demektir. Bitler zaten tedavi uygulandıktan sonra öleceklerdir ve tarakla tarama işlemi sırasında da tamamen ölü bitler de temizlenmiş olacaklardır.